Thực phẩm có vai trò hết sức quan trọng đối với sức khoẻ, là nguồn cung cấp các chất cần thiết duy trì sự sống và các hoạt động hàng ngày của chúng ta. Để có được một cơ thể khoẻ mạnh bạn nên tuân thủ theo các nguyên tắc sau đây trong lựa chọn thực phẩm.

1. Nên chọn thực phẩm có nguồn gốc từ tự nhiên, tươi, sạch, không bị dập nát, hư hỏng.

Thực phẩm loại này có giá trị dinh dưỡng cao, sử dụng an toàn và tốt hơn thực phẩm có dùng chất bảo quản, chất nhuộm màu, tạo mùi hay có thêm bất kỳ chất hoá học nào khác. Sự phát triển của ngành công nghiệp thực phẩm đã cho ra đời rất nhiều chủng loại thực phẩm phong phú, đa dạng. Tuy nhiên, phần lớn trong số này đều có dùng một lượng nhỏ các chất hoá học có khả năng gây kích ứng, sử dụng nhiều sẽ không có lợi cho cơ thể.. Tốt nhất, hãy chọn các sản phẩm tự nhiên, an toàn, bổ dưỡng cho gia đình, tạo ra sự phát triển hài hoà, cân đối về mặt thể chất.

2. Hãy xây dựng thực đơn của bạn với khoảng 60% là thực phẩm tươi sống.

Vì thực phẩm loại này cung cấp nhiều hơn các vitamin, muối khoáng, enzym và các chất cần thiết khác cho sự sống.

3. Hãy dùng sáu phần rau, hai phần quả, một phần tinh bột và một phần chất đạm cho thực đơn mỗi ngày.

Rau chứa nhiều muối khoáng và chất xơ, quả có vitamin và đường cho sự chuyển hoá, tinh bột cung cấp năng lượng, protein hồi phục và sản sinh ra các tế bào, đặc biệt quan trọng đối với hệ thần kinh và não bộ. Cách kết hợp này tạo ra sự cân bằng giữa các loại thực phẩm với nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày của bạn.

4. Nên dùng thực phẩm với 80% chất kiềm và 20% là axit.

Ở những người khoẻ mạnh, 80%  chất dinh dưỡng trong máu có tính kiềm và 20% còn lại là axit. Để giữ được tỷ lệ này, sáu phần rau, hai phần quả cho 80% lượng kiềm và một phần đạm, một phần tinh bột cho 20% axit cần được cung cấp mỗi ngày qua thực đơn của bạn. Protein và tinh bột có tính axit, sẽ sản sinh ra axit dư thừa trong quá trình trao đổi chất. Vì vậy cần thực phẩm có tính kiềm (rau, quả) để trung hoà lượng axit thừa nói trên. Theo kết quả nghiên cứu, một tỷ lệ 6-2-1-1 ( rau- quả-protein-tinh bột) sẽ giữ được sự cân bằng giữa tính kiềm và axit trong cơ thể. Do đó, không nên ăn quá nhiều các loại thực phẩm giàu đạm và tinh bột bởi điều này sẽ phá vỡ sự cân bằng cơ thể học, có thể dẫn tới một số vấn đề về sức khoẻ và bệnh mãn tính do thói quen ăn uống không tốt gây ra.

5. Nên thường xuyên thay đổi thực phẩm trong thực đơn hàng ngày.

Các bộ phận trong cơ thể có nhu cầu khác nhau về chất dinh dưỡng. Tuyến giáp cần cung cấp Iốt, dạ dày cần chất kiềm để trung hoà axit, máu cần nhiều chất sắt và với các bộ phận khác cũng tương tự như vậy. Do đó, cần dùng nhiều loại thực phẩm khác nhau, đảm bảo cung cấp đủ bốn nhóm chính là chất đạm, tinh bột, rau, quả và thường xuyên thay đổi để việc ăn uống không trở nên nhàm chán và đồng thời có lợi cho sức khoẻ.

6. Nên ăn uống một cách điều độ

Những người khoẻ mạnh luôn giữ được trọng lượng cơ thể ở mức trung bình trong suốt quãng đời. Việc dư thừa trọng lượng có thể dẫn đến nhiều vấn đề về sức khoẻ. Ăn uống ở nhà tạo ra tâm lý thoải mái. Bạn thường không quan tâm mình ăn như thế nào và ăn bao nhiêu và thường chỉ dừng lại khi cảm thấy đã no. Ăn uống tại nhà hàng lại diễn ra theo cách khác, người ta hay ăn hết những thứ đã được dọn ra do ý nghĩ đã phải trả tiền cho những thức ăn này. Ngay từ bây giờ hãy tập cho mình có thói quen ăn uống điều độ, nên dừng lại đúng lúc, tránh cho cơ thể khỏi những tác hại về sau bởi “ vòng eo to ra, vòng đời ngắn lại”.

7. Không nên chỉ ăn toàn chất đạm và tinh bột

Tất cả các bữa ăn trong ngày của bạn bao giờ cũng có protein và tinh bột. Trong chế biến thức ăn, chúng ta thường chú ý sử dụng thực phẩm có chứa hai loại trên mà quên đi cách dùng kết hợp  với các loại rau quả khác. Vậy hãy dùng rau quả nhiều hơn vì sức khoẻ của chính mình. Có nhiều loại rau để bạn chọn lựa, nhưng dùng rau quả tươi tốt hơn nhiều so với rau quả sấy khô hay loại đã qua chế biến. Rau quả tươi được bảo quản đúng cách dùng cũng tốt như khi được ăn ngay. Rau quả tươi bọc kỹ, bảo quản lạnh, có thể giữ trong vài ngày nhưng tốt nhất không nên để lâu.

8. Hãy tạo thói quen uống nhiều nước, từ  1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày

Không nên thấy khát mới uống mà hãy uống nước thường xuyên để bù đắp lượng nước bị tiêu hao trong quá trình hoạt động của cơ thể. Trong rau quả, thực phẩm ăn uống hàng ngày cũng có nước nhưng lượng nước này chưa đủ, cần cung cấp thêm bằng cách uống nhiều nước sạch. Vào những ngày oi bức có thể dùng nhiều hơn lượng nêu trên.

>>Có thể bạn cần: Máy lọc nước ion kiềm

9. Thức ăn nên nấu ở nhiệt độ thấp, dùng phương pháp chưng cất, hấp cách thuỷ, nấu ít hoặc không dùng nước và không nên đun chín kỹ thức ăn.

Nhiệt độ cao hay đun sôi trong nước khi đun nấu sẽ phân huỷ các chất dinh dưỡng có trong thực phẩm. Vì vậy, nên sử dụng các dụng cụ đun nấu có nắp  đậy kín để tránh mất nhiệt và hơi nước; chất liệu sử dụng nên là loại có khả năng hấp thụ nhiệt tốt như thép tinh luyện, các đồ sành sứ hay thuỷ tinh chuyên dụng.

10. Các loại thịt và đồ ăn nướng không nên dùng quá ba lần một tuần.

Sử dụng thực phẩm nướng không hẳn là phương pháp tốt nhất để nâng cao sức khoẻ, tuy nhiên thực phẩm tươi đem nướng vẫn có giá  trị dinh dưỡng cao hơn loại đã qua bảo quản. Không nên ăn các loại thịt có nhiều mỡ. Ăn nhiều thịt mỡ có thể dẫn  đến chứng béo phì, đau tim hay một số vấn đề khác về sức khoẻ. Thịt bò cũng không có lợi cho tim mặc dù chứa nhiều chất đạm. Ăn thịt quá ba lần một tuần  sẽ sản sinh ra nhiều axit uric và một số chất kích thích không có lợi cho cơ thể. Bản thân các loại thịt không gây bệnh tật, nhưng ăn quá nhiều thịt cùng với chế độ sinh hoạt không điều độ có thể dẫn đến các bệnh về tim mạch. Để cơ thể có đủ lượng protein cần thiết, có thể thay thế bằng các loại thực phẩm khác có nguồn gốc thực vật giàu đạm.

11. Không ăn quá nhiều một hoặc một vài loại thực phẩm trong bữa ăn.

Dùng quá nhiều một vài thực phẩm trong bữa ăn có thể dẫn tới sự dư thừa chất hoá học nào đó trong cơ thể gây kích ứng, sưng tấy hoặc dị ứng. Sự lạm dụng một vài thực phẩm loại này đồng nghĩa với việc những thực phẩm khác chỉ được sử dụng rất  ít hoặc không dùng đến, cơ thể sẽ thiếu hụt những chất dinh dưỡng có trong thực phẩm bị bỏ qua. Dư thừa hay thiếu chất, cơ thể đều bị ảnh hưởng không tốt. Ví dụ như ăn nhiều đường có thể dẫn tới bệnh đái đường và chứng giảm đường huyết. Ăn nhiều sữa và các sản phẩm chế biến từ sữa gây ra chứng táo bón, chảy máu trong, dị ứng hay một số biểu hiện của bệnh tim. Ngược lại, thiếu hụt magie cũng có  thể gây ra các bệnh về tim nạch như nhồi máu cơ tim hay tắc  động mạch vành.

12. Đừng bỏ qua những thực phẩm quan trọng

Hoạt động của cơ thể bị chi phối bởi những thứ mà chúng ta ăn vào và cả những thứ không ăn. Bỏ qua một vài loại thực phẩm nào đó sẽ dẫn tới khả năng mắc bệnh trong tương lai. Nếu không ăn rau, cơ thể sẽ thiếu hụt các nguyên tố hoá học và các enzym. Không dùng thực phẩm chứa protein, carbohydrate và chất béo sẽ gây xáo trộn sự chuyển hoá trong cơ thể, dẫn tới thiếu các loại vitamin, muối khoáng, enzym và một loạt các yếu tố khác.

(Theo: Dr. Bernard Jensend)