Thời đại hiện nay chúng ta đang sống là thời đại bùng nổ thông tin. Điểm khác biệt quan trọng so với thời đại của thế hệ ông bà, bố mẹ chúng ta ngày trước.
Ngày nay, việc tiếp cận thông tin và tìm kiếm thông tin đã trở nên dễ dàng hơn trước rất nhiều. Khi chúng ta cần tra cứu một thông tin gì đó chỉ cần mở máy điện thoại thông minh (smart phone) ra là có thể dễ dàng có được thông tin mình cần; việc liên lạc, cập nhật tin tức từ người thân, bạn bè trở nên dễ dàng hơn trước rất nhiều, việc mua sắm phục vụ các nhu cầu cá nhân, gia đình cho đến mua sắm đồ, tiếp cận thông tin phục vụ cho một mục đích kinh doanh của tổ chức cũng trở nên dễ dàng hơn và hầu như ai cũng có thể tiếp cận được. Liệt kê bằng đấy lợi ích ra thì dường như cuộc sống ngày nay có vẻ dễ dàng hơn thế hệ cha ông ngày trước rất nhiều. Ấy vậy mà không hẳn là như vậy.
Đúng là những lợi ích kể trên là đúng, là có thật. Nhưng mà, đi song song với những lợi ích đó là vô vàn những cái bẫy vô hình được giăng ra nếu như chúng ta không biết kiểm soát bản thân, kiểm soát thông tin mà mình tiếp cận hàng ngày.
- Thứ nhất, bẫy thông tin thật - giả; đúng - sai
- Chúng ta chính là những gì mà chúng ta tiếp nhận hàng ngày; chúng ta đưa vào cơ thể, vào đầu óc chúng ta những gì tốt đẹp thì chúng ta cũng trở nên tốt đẹp; ngược lại chúng ta đưa vào cơ thể, đầu óc ta qua nhiều độc tố thì chúng ta cũng sẽ bị nhiễm độc, nếu không biết cách đào thải, thanh lọc độc tố thường xuyên thì các độc tố cứ tích tụ dần dần, mỗi ngày từng chút, từng chút một đến khi chúng ta trở nên mất kiểm soát bản thân, lúc đó thì hậu quả là không lường; chính vị vậy việc dễ dàng tiếp cận thông tin trong thời đại 4.0 như hiện nay là con dao hai lưỡi; nếu biết tận dụng chúng để phục vụ cho nhu cầu, mục đích của chúng ta thì đó chính là công cụ hỗ trợ đắc lực, ngược lại thì chúng sẽ kiểm soát con người và con người chúng ta bị phụ thuộc vào chúng, mà thông tin là do con người, nếu người đăng thông tin có mục đích tốt thì sẽ mang lại hiệu quả tốt và ngược lại người đăng thông tin có mục đích không tốt thì sẽ gây hậu quả không lường.
- Thứ hai, bẫy mất tập trung, loạn thông tin
- Việc chúng ta tiếp cận thông tin quá nhiều hàng ngày, hàng giờ khiến cho chúng ta sẽ khống dành đủ thời gian cho các nhu cầu chính của chúng ta, tư đó công việc chính, mục tiêu chính của chúng ta sẽ bị sao lãng, làm giảm chất lượng việc học tập, nghiên cứu, làm việc.
- Việc tiếp cận quá nhiều thông tin có thể gây thêm sự hoang mang, lo lắng, căng thẳng, mà mọi người thường gọi là căn bệnh thời đại.
- Việc tiếp cận qua nhiều thông tin khác nhau khiến cho đầu óc chúng ta không có thời gian nghỉ ngơi, xử lý thông tin
Để chúng ta có thể tự bảo vệ bản thân, gia đình và xã hội trước những cái bẫy vô hình đấy thì việc trang bị cho bản thân kỹ năng chánh niệm, sống tỉnh thức là điều vô cùng quan trọng, có ý nghĩa sống còn trong thời đại ngày nay.
Sống tỉnh thức hay còn gọi là chánh niệm hiểu đơn giản là luôn có mặt ngay thời điểm hiện tại, không hối tiếc về quá khứ hay lo lắng cho tương lai; tất cả việc cần làm là chú tâm vào thời điểm hiện tại, vào không gian mà chúng ta đang sống, vào việc mà chúng ta đang làm, đối diện với những vấn đề đang xảy ra mà không tìm cách lảng tránh chúng; tìm cách hiểu sâu sắc vấn đề mà cá nhân, gia đình, tổ chức đang phải gặp phải, từ đó tìm ra phương án phù hợp nhất để giải quyết triệt để vấn đề;
Phương pháp đơn giản nhất để thực hành sống chánh niệm đó chính là tập trung vào hơi thở vào/ra của chúng ta. Mỗi khi tâm trí ta trở nên hoang mang, lo lắng hay khi thấy mình bối rối không biết nên làm gì thì việc chú tâm vào hơi thở vào/ra giúp cho chúng ta kiểm soát tâm trí rất tốt; chỉ cần đưa tâm trí quay trở về với từng hơi thở vào/ra trong một vài phút là chúng ta có thể nhanh chóng ổn định lại, giữ cho tâm ta được kiểm soát; từ đó ta có thể nhận đình tình huống mà chúng ta đang phải đối diện rõ ràng hơn và có phương án thích hợp nhất để giải quyết triệt để, thấu đáo vấn đề.
Để có được thông tin cho bài viết này, tôi đã tổng hợp từ tất cả những thông tin mà tôi thu thập được, từ các bài hướng dẫn về thiền của các chuyên gia trong nước và nước ngoài v.v…tuy nhiên người đã ảnh hưởng tới tôi sâu sắc nhất, người đã dành cả đời tập trung vào việc hướng dẫn cho mọi người kỹ năng thiền, sống chánh niệm để thay đổi cuộc đời, mang lại hạnh phúc cho mỗi cá nhân, gia đình và tổ chức chính là thiền sư Thích Nhất Hạnh, những hướng dẫn của thầy đơn giản, dễ tiếp nhận, dễ thực hành, những ví dụ minh hoạ gần gũi với đời sống chứ không giáo điều, và vô cùng thiết thực để áp dụng vào đời sống hàng ngày.
Mọi người có thể tham khảo thêm về các tài liệu chuyên sâu về chủ đề này tại mục:......
